Quy hoạch mới mở ra tương lai nào cho làng gốm Bát Tràng bên sông Hồng?

Cập nhật tháng 8/2026

Từ một làng nghề nổi tiếng bên sông Hồng, Bát Tràng đang đứng trước một giai đoạn chuyển mình đặc biệt. Những thay đổi trong quy hoạch Thủ đô, quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng và đặc biệt là định hướng xây dựng Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng đang mở ra một không gian phát triển mới, trong đó Bát Tràng được xác định là một khu vực có giá trị đặc biệt về văn hóa, làng nghề, du lịch và cảnh quan ven sông.

Điều đáng chú ý là trong cấu trúc dự án Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng, Hà Nội đã xác định Khu tái thiết đô thị làng nghề tại xã Bát Tràng với quy mô khoảng 120 ha. Đây có thể xem là một trong những dấu hiệu rõ nhất cho thấy Bát Tràng đang được nhìn nhận không đơn thuần là một làng nghề sản xuất gốm sứ, mà là một không gian văn hóa – du lịch – đô thị quan trọng ở phía Đông Nam Thủ đô.

Bát Tràng nằm ở đâu trong bức tranh quy hoạch sông Hồng?

Trong quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, đoạn từ cầu Thanh Trì đến cầu Mễ Sở được xác định là khu vực có tính chất sinh thái trọng tâm, với các khu vực nông nghiệp, cây cảnh, nuôi trồng thủy sản, làng nông nghiệp truyền thống và các công trình di tích lịch sử.

Đặc biệt, quy hoạch xác định khu vực này có thể phát triển các chức năng thương mại, dịch vụ, vận chuyển gắn với cảng Thanh Trì, Bát Tràng và làng nghề Bát Tràng, đồng thời bảo tồn và khôi phục các giá trị tự nhiên, văn hóa phục vụ du lịch.

Đây là điểm rất quan trọng.

Bởi nếu nhìn trên bản đồ Hà Nội, Bát Tràng không nằm tách biệt khỏi hệ thống đô thị. Làng nghề nằm bên sông Hồng, gần các tuyến giao thông lớn và nằm trong khu vực được định hướng tăng cường kết nối giữa đô thị, không gian xanh, mặt nước, văn hóa và du lịch.

Nói cách khác, lợi thế lớn nhất của Bát Tràng trong tương lai không chỉ là nghề gốm, mà là vị trí của một làng nghề văn hóa nằm bên hành lang cảnh quan sông Hồng.

Từ quy hoạch sông Hồng đến Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng

Nếu quy hoạch phân khu sông Hồng đặt ra định hướng tổ chức không gian, thì Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng đang đưa định hướng đó sang một bước phát triển cụ thể hơn.

Theo thông tin mới nhất từ Viện Quy hoạch xây dựng Hà Nội, dự án Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng có quy mô sử dụng đất khoảng 11.418 ha, triển khai trên địa bàn 16 xã, phường.

Hai tuyến đại lộ dọc sông có tổng chiều dài hơn 80 km, gồm đại lộ cảnh quan hữu Hồng khoảng 45,35 km và đại lộ cảnh quan tả Hồng khoảng 35 km.

Đi cùng với giao thông là hệ thống công viên, không gian mặt nước, chỉnh trị bờ sông, các khu đô thị định cư và các khu vực tái thiết.

Đáng chú ý, Bát Tràng xuất hiện trong nhiều cấu phần của dự án.

Khu vực Bát Tràng nằm trong phạm vi triển khai dự án; bãi sông Long Biên – Cự Khối có sự tham gia của xã Bát Tràng với quy mô khoảng 472 ha; khu công viên tại bãi sông Xuân Quan – Phụng Công thuộc xã Bát Tràng có quy mô khoảng 168,6 ha.

Đặc biệt nhất là Khu tái thiết đô thị làng nghề tại xã Bát Tràng, quy mô khoảng 120 ha.

120 ha tái thiết đô thị làng nghề Bát Tràng có ý nghĩa gì?

Con số 120 ha chắc chắn là một trong những thông tin được quan tâm nhiều nhất khi nói về quy hoạch Bát Tràng mới nhất.

Tuy nhiên, cần hiểu đúng: 120 ha không có nghĩa toàn bộ diện tích sẽ trở thành nhà ở hoặc khu đô thị thương mại theo cách hiểu thông thường.

Theo cấu trúc dự án, đây là khu tái thiết đô thị làng nghề, tức định hướng phát triển gắn với việc tổ chức lại không gian đô thị, dân cư, hạ tầng và các giá trị đặc trưng của làng nghề.

Viện Quy hoạch xây dựng Hà Nội nhận định khu tái thiết đô thị làng nghề tại Bát Tràng sẽ mở thêm hướng kết nối cảnh quan sông Hồng với không gian làng nghề và những giá trị văn hóa đã hình thành lâu đời.

Điều này gợi mở một hướng phát triển rất khác so với mô hình đô thị hóa đơn thuần.

Bát Tràng có thể được phát triển theo hướng trong đó:

• Không gian làng nghề được bảo tồn và nâng cấp.
• Hoạt động sản xuất gốm sứ tiếp tục là nền tảng kinh tế.
• Du lịch trải nghiệm làng nghề được tăng cường.
• Không gian văn hóa, bảo tàng, di tích và kiến trúc truyền thống được kết nối.
• Cảnh quan ven sông Hồng trở thành một phần của trải nghiệm du lịch.
• Hệ thống giao thông và hạ tầng được cải thiện.
• Các khu vực dân cư, dịch vụ và không gian công cộng được tổ chức lại đồng bộ hơn.

Nếu được triển khai đúng tinh thần quy hoạch, đây sẽ là quá trình tái thiết một làng nghề trong lòng một cấu trúc đô thị lớn, chứ không đơn giản là mở rộng đường hay xây thêm các khu nhà mới.

Bát Tràng có thể trở thành một điểm đến du lịch lớn hơn?

Đây là một trong những câu hỏi đáng chú ý nhất.

Trong nhiều năm, Bát Tràng đã có thương hiệu du lịch rất đặc biệt nhờ lịch sử lâu đời của nghề gốm, các con phố làng nghề, cửa hàng gốm sứ, hoạt động trải nghiệm làm gốm và hệ thống công trình văn hóa.

Nhưng lợi thế của Bát Tràng còn nằm ở vị trí ven sông Hồng.

Khi quy hoạch mới tăng cường kết nối giao thông, công viên, mặt nước và không gian công cộng ven sông, Bát Tràng có cơ hội kết nối hai loại tài nguyên du lịch vốn trước đây thường được khai thác tương đối riêng biệt:

Du lịch làng nghề + du lịch cảnh quan sông Hồng.

Đây là mô hình có tiềm năng tạo ra một hành trình trải nghiệm hoàn chỉnh hơn.

Du khách có thể đến Bát Tràng không chỉ để mua một món đồ gốm, mà còn để tham quan không gian làng nghề, tìm hiểu lịch sử nghề gốm, trải nghiệm làm gốm, thưởng thức ẩm thực, tham quan các công trình văn hóa và tiếp cận không gian cảnh quan ven sông.

Chính vì vậy, việc quy hoạch Bát Tràng cần được nhìn dưới góc độ rộng hơn: bảo tồn để phát triển, chứ không phải bảo tồn bằng cách giữ nguyên mọi thứ như hiện trạng.

Sông Hồng đang thay đổi vai trò trong quy hoạch Hà Nội

Một trong những thay đổi quan trọng trong tư duy quy hoạch Hà Nội những năm gần đây là vị trí của sông Hồng.

Theo định hướng quy hoạch mới, sông Hồng được xác định là một trục không gian cảnh quan quan trọng, đồng thời gắn với không gian xanh, văn hóa, sáng tạo và phát triển kinh tế – xã hội của Thủ đô.

Quy hoạch tầm nhìn dài hạn và Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng hướng tới việc kết nối giao thông với công viên, mặt nước, không gian công cộng và các khu vực đô thị ven sông.

Điều này tạo ra một thay đổi lớn về cách nhìn đối với các làng ven sông.

Trước đây, dòng sông có thể được xem như một ranh giới địa lý.

Trong cấu trúc mới, sông Hồng được định hướng trở thành trục kết nối.

Và Bát Tràng nằm ngay trong câu chuyện đó.

Quy hoạch Bát Tràng và tương lai của làng nghề truyền thống

Điểm đặc biệt của Bát Tràng là nơi đây không chỉ có giá trị về đất đai.

Giá trị lớn nhất của Bát Tràng nằm ở thương hiệu làng nghề.

Một khu đô thị có thể xây mới.

Một tuyến đường có thể mở rộng.

Một công viên có thể được đầu tư.

Nhưng một thương hiệu làng nghề hàng trăm năm thì không thể tạo ra trong thời gian ngắn.

Chính vì vậy, định hướng quy hoạch Bát Tràng cần cân bằng giữa ba yếu tố:

Bảo tồn – phát triển – kết nối.

Bảo tồn để giữ lại bản sắc.

Phát triển để làng nghề tiếp tục tạo ra giá trị kinh tế.

Kết nối để Bát Tràng không trở thành một “ốc đảo” văn hóa nằm giữa quá trình đô thị hóa, mà trở thành một điểm đến nằm trong mạng lưới du lịch và không gian đô thị mới của Hà Nội.

Đây cũng là lý do Hà Nội từng xác định Bát Tràng là khu vực có giá trị đặc biệt và triển khai định hướng lập Quy hoạch chi tiết bảo tồn, phát triển làng nghề truyền thống kết hợp du lịch tại làng gốm sứ Bát Tràng, tỷ lệ 1/500.

Một Bát Tràng mới có thể sẽ hình thành như thế nào?

Nếu các định hướng quy hoạch được triển khai đồng bộ, diện mạo Bát Tràng trong tương lai có thể được hình dung theo một cấu trúc nhiều lớp.

Lớp thứ nhất là làng nghề và văn hóa gốm sứ.

Đây vẫn phải là linh hồn của Bát Tràng. Các không gian sản xuất, trưng bày, thương mại và trải nghiệm gốm cần được tổ chức để du khách có thể cảm nhận rõ hơn về nghề truyền thống.

Lớp thứ hai là không gian du lịch và dịch vụ.

Nhà hàng, lưu trú, khu trải nghiệm, không gian văn hóa, bảo tàng, điểm tham quan và các hoạt động dịch vụ có thể tạo thành một hệ sinh thái du lịch làng nghề hoàn chỉnh hơn.

Lớp thứ ba là không gian cảnh quan sông Hồng.

Đây có thể trở thành yếu tố làm thay đổi đáng kể sức hấp dẫn của Bát Tràng trong tương lai khi giao thông, công viên và không gian ven sông được kết nối.

Lớp thứ tư là hạ tầng đô thị.

Đường giao thông, hạ tầng kỹ thuật, không gian công cộng và các khu vực tái thiết sẽ giúp giải quyết những vấn đề mà một làng nghề phát triển lâu đời thường gặp phải khi bước vào quá trình đô thị hóa.

Hạ tầng Bát Tràng đang được quan tâm mạnh hơn

Không chỉ có những quy hoạch ở quy mô lớn.

Cuối năm 2025, Bát Tràng đã công bố quy hoạch tổng mặt bằng tỷ lệ 1/500 đối với hai dự án hạ tầng quan trọng, trong đó có Trạm biến áp 220kV Long Biên 2 và đường dây đấu nối.

Công trình được xác định có vai trò tăng cường khả năng cung cấp điện cho khu vực Long Biên, Gia Lâm và Bát Tràng trong bối cảnh tốc độ đô thị hóa ngày càng tăng.

Những dự án hạ tầng như vậy ít khi tạo ra hiệu ứng truyền thông lớn như một đại dự án đô thị, nhưng lại có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình phát triển thực tế.

Bởi một làng nghề muốn phát triển thành điểm đến du lịch quy mô lớn cần có hạ tầng tương ứng: giao thông, điện, nước, môi trường, dịch vụ và không gian công cộng.

Quy hoạch Bát Tràng mới nhất: nên hiểu thế nào?

Một điểm cần lưu ý là quy hoạch không đồng nghĩa với việc mọi công trình sẽ được xây dựng ngay lập tức.

Các đồ án quy hoạch xác định định hướng sử dụng không gian, chức năng, hạ tầng và nguyên tắc phát triển. Việc triển khai thực tế còn phụ thuộc vào các bước lập quy hoạch chi tiết, dự án đầu tư, nguồn vốn, giải phóng mặt bằng, thủ tục pháp lý và tiến độ thực hiện.

Đặc biệt, khu vực ven sông Hồng phải đồng thời tuân thủ các yêu cầu về đê điều, thoát lũ và bảo vệ không gian sông.

Trong quy hoạch phân khu sông Hồng, Hà Nội từng nhấn mạnh nguyên tắc không thu hẹp không gian thoát lũ, không xây dựng đê bối mới và không làm thay đổi các mục tiêu, tiêu chuẩn phòng chống lũ đã được phê duyệt.

Vì vậy, những thông tin về “đất quy hoạch”, “đường mới”, “khu đô thị mới” hay “đất ven sông” tại Bát Tràng cần được kiểm tra theo đúng bản đồ và hồ sơ quy hoạch cụ thể, thay vì chỉ dựa trên thông tin truyền miệng.

Một chương mới của làng gốm bên sông Hồng

Bát Tràng đã tồn tại qua nhiều thế kỷ bằng chính khả năng thích ứng của mình.

Từ một làng nghề sản xuất gốm truyền thống, Bát Tràng đã trở thành một thương hiệu gốm sứ được biết đến rộng rãi, đồng thời từng bước trở thành một điểm đến du lịch của Hà Nội.

Quy hoạch mới đang mở ra một bước chuyển tiếp lớn hơn.

Đó là quá trình đưa làng nghề – văn hóa – du lịch – cảnh quan sông Hồng – hạ tầng đô thị vào cùng một cấu trúc phát triển.

Đặc biệt, việc Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng xác định khu tái thiết đô thị làng nghề Bát Tràng khoảng 120 ha, cùng với các dự án công viên và chỉnh trị khu vực Xuân Quan – Phụng Công, cho thấy Bát Tràng đang được đặt trong một không gian phát triển lớn hơn nhiều so với phạm vi một làng nghề truyền thống.

Nếu được triển khai đúng định hướng, tương lai của Bát Tràng không chỉ là một nơi “đến mua gốm”.

Bát Tràng có thể trở thành một không gian văn hóa – du lịch – làng nghề đặc trưng của Hà Nội, nơi du khách có thể trải nghiệm nghề gốm, khám phá văn hóa truyền thống và đồng thời tiếp cận một diện mạo mới của không gian ven sông Hồng.

Và có lẽ đó mới là điều đáng chờ đợi nhất từ câu chuyện quy hoạch Bát Tràng và quy hoạch sông Hồng trong những năm tới.

---

Từ khóa chính:
quy hoạch Bát Tràng

Từ khóa phụ:
quy hoạch Bát Tràng mới nhất 2026
quy hoạch sông Hồng Bát Tràng
quy hoạch làng gốm Bát Tràng
Đại lộ cảnh quan sông Hồng Bát Tràng
quy hoạch đô thị Bát Tràng
làng gốm Bát Tràng quy hoạch
Bát Tràng 120 ha
quy hoạch Bát Tràng Gia Lâm